Natuurbeheer

Kernactiviteit van Schaapskudde ‘t Niejboer is het begrazen van natuurterreinen waarbij Natuurmonumenten de grootste opdrachtgever is. Het doel van de inzet van schapen ten behoeve van natuurbeheer is 2-ledig: het onderhouden en beheren van natuurterreinen en het terugbrengen van heidegebieden die in de tijd verloren zijn gegaan aan de landbouw of bosbouw. Wanneer het doel is om terreinen terug te brengen naar oorspronkelijke staat, is het soms noodzakelijk dat de voedingsrijke bovenlaag eerst wordt verwijderd. Heideterreinen ontstaan namelijk op schrale (voedingsarme) gronden. Soms wordt er grond aangevoerd van bestaande heidepercelen met het doel om heidezaad in het gebied te verkrijgen. Wanneer de heide vorm begint te krijgen, worden de schapen ingezet. Door de inzet van schapen kan er heel gericht “onderhoud” aan de percelen uitgevoerd worden. Het is de taak van de herder om de juiste balans te laten ontstaan. Zo mag er ook niet teveel schapenmest op een perceel komen te liggen, want dan raakt de grond weer voedingrijk. Dit betekent voor de schapen dat zij van heel weinig voedingsstoffen moeten kunnen leven; Wanneer er sprake is van schrale grond is, is er ook weinig voeding wat opgenomen kan worden door planten en bomen. Zitten er geen voedingsstoffen in de bodem dan zit er ook geen/weinig voeding in voor de schapen. Hierdoor zijn er maar een beperkt aantal schapen geschikt voor Natuurbeheer; het spijsverteringskanaal moet helemaal afgestemd zijn op de leefomgeving van deze dieren.

Om de gronden te begrazen zijn er 2 werkwijzen, je zet de schapen in rasters en je laat ze gedurende een bepaalde periode binnen het raster op een perceel lopen of je gaat als herder hoeden. Schaapskudde ‘t Niejboer zet beide systemen in. Overdag trekken de schapen rond in een bepaald gebied. Dit rondtrekken heet hoeden van schapen. Op moment dat er niet gehoed kan worden, bijvoorbeeld ‘s avonds, dan worden de schapen binnen een verplaatsbaar raster gezet. Het kan voorkomen dat ten behoeve van het gekozen beheerprogramma ook overdag binnen dit raster een bepaald gebied begrazen word.

Het beheer van de terreinen gaat in samenspraak met de boswachters, rentmeesters, ecologen en biologen. Gezamenlijk wordt bepaald wat er precies nodig is voor een gebied. Aan de hand hiervan maakt Maarten zijn plan en planning voor de begrazing van de verschillende terreinen.

Afhankelijk van de temperaturen in de winter is natuurbeheer met schapen vaak niet het hele jaar mogelijk. De reden hiervoor is dat in de winterperiode, wanneer de buitentemperatuur onder de 8 graden is, de groei van gewassen stil komt te staan; Ze gaan als het ware in winterslaap. Dit betekent dat het inkomen in 6-7 maanden tijd verdient moet worden, in de wintermaanden zijn er wel uitgaven voor o.a. het bijvoeren van de schapen, maar geen inkomsten. Echter op dit moment zijn er verschillende veehouders met grasland die er voor kiezen om in het najaar hun percelen te laten naweiden door schapen. Ervaringen hebben uitgewezen dat dit ten goede komt aan de grasopbrengsten in het voorjaar.

Schaapskudde 't NiejboerSchaapskudde 't NiejboerSchaapskudde 't Niejboer